main/
 
'NoData' not found in DataDic
استان در یک نگاه
استان چهارمحال و بختياري يکي از استان‌هاي کشور ايران است. مرکز اين استان شهرکرد است. اين استان با ۱۶٬۳۳۲ کيلومتر مربع وسعت معادل يک درصد از کل وسعت ايران، بيست و دومين استان کشور از نظر مساحت مي‌باشد. استان چهارمحال و بختياري از جمله مناطق کوهستاني فلات مرکزي ايران محسوب مي‌شود و بين ۳۱ درجه و ۹ دقيقه تا ۳۲ درجه و ۳۸ دقيقه عرض شمالي و ۴۹ درجه و ۳۰ دقيقه تا ۵۱ درجه و ۲۶ دقيقه طول شرقي گرينويچ قرار دارد. اين استان از شمال و مشرق به استان اصفهان، از مغرب به استان خوزستان، از جنوب به استان کهگيلويه و بويراحمد و از سمت شمال غربي به استان لرستان محدود مي‌شود.
پيشينه در تقسيمات کشوري
چهارمحال و بختياري تا قبل از سال ۱۳۳۲ خورشيدي در قالب شهرستان شهرکرد و بختياري از شهرستان¬هاي استان اصفهان به شمار مي‌آمد. در اين سال، شهرستان شهرکرد از استان اصفهان جدا و به عنوان فرمانداري مستقل بختياري در تقسيمات سياسي کشور قرار گرفت. در زمان اوج قدرت خوانين بختياري شهر جونقان کنوني به عنوان مرکز سرزمين بختياري و خاستگاه تجارت و دانش و قدرت مطرح بوده و دهه ۳۰ با تغيير رويکردهاي حکومت در سال ۱۳۳۷ شمسي فرمانداري مستقل بختياري و چهارمحال به فرمانداري کل ارتقاء مي‌يابد و در محدوده آن فرمانداري‌هاي جديد بروجن و نيز بخش‌هاي جديد شوراب و گندمان ايجاد مي‌گردند. در مصوبه سال ۱۳۵۲ هيئت وزيران، فرمانداري کل چهارمحال بختياري به ‌استانداري چهارمحال بختياري ارتقا يافت.
تقسيمات کشوري
بر اساس آخرين تقسيمات سياسي کشور، استان چهارمحال و بختياري داراي هفت شهرستان مي¬باشد، كه عبارتند از: اردل، بروجن، شهرکرد، فارسان، کوهرنگ، کيار و لردگان.
مرکز اين استان شهرکرد است که با ۲۱۵۰ متر ارتفاع از سطح دريا، مرتفع¬ترين مرکز استان کشور ايران است و به همين سبب به بام ايران اشتهار يافته‌ است.
وجه تسميه
نام چهارمحال و بختياري اشاره به دو بخش منطقه چهارمحال و منطقه بختياري دارد. چهارمحال بخشي روستانشين ميان اصفهان و منطقه بختياري بود. محال جمع مکسر کلمه محل به معني ناحيه و مکان است و چهارمحال يعني چهار ناحيه که عبارت بودند از: لار، کيار، ميزدج و گندمان. در تقسيمات کنوني استان، لار در شهرستان شهرکرد، کيار در شهرستان کيار، ميزدج در شهرستان فارسان و گندمان در شهرستان بروجن قرار مي‌گيرد. منطقه بختياري نيز که از دير باز کوچ¬گاه ايل بزرگ يختياري بوده و هست، هم اکنون شامل شهرستان‌هاي کوهرنگ، فارسان، اردل و لردگان مي‌باشد.
تاريخ
نام بختياري براي اولين بار در ذيل طوايف لر بزرگ توسط حمدلله مستوفي ذکر شده‌است. اما به عنوان يک نامجا و يک نام جغرافيايي در روزگار صفويه به زيستگاه ايل بزرگ بختياري اطلاق شده‌است.
البته شهرهاي جونقان، شهر کيان و گهرو به ترتيب قديمي ترين نقاط استان هستند. بنا به قولي از ۷ گنج خسرو پرويز ساساني ۳ تا در شهر جونقان کنوني مدفون است. گنج گاو در ورودي شهر جونقان، گنج سوخته در تنگ درکش ورکش جونقان و گنج عروس در کوه سالداران جونقان مدفون است. شهر کيان با وجود تپه گوران از نقاط باستاني استان است. گهرو نيز در اولويت سوم قرار دارد.
تاريخ بختياري
تاريخ بختياري (يا خلاصة الاعصار في تاريخ البختيار). کتابي درباره تاريخ ايل بختياري و سکونت‌گاه آنان به فارسي. در ۱۳۲۷ «عبدالحسين خان سپهر» ملقب به لسان السلطنه و ملک المورخين به فرمان «عليقلي بختياري سردار اسعد» وزير جنگ و زير نظر او تحرير کتاب را آغاز کرد. در تأليف «تاريخ بختياري» افزون بر منابع معتبر از نوشته‌ها و خاطرات خارجياني که به منطقه بختياري رفته بوده‌اند با ذکر نام نويسنده و مترجم آنها استفاده شده که همين امر سبب تکرار برخي از مطالب شده‌است. از جمله اين آثار است: «سفرنامه ليرد» که نويسنده‌اش در ۱۲۵۸م/۱۸۴۰ه¬ش به منطقه بختياري رفته و مدتي در آنجا زيسته بوده‌است. «سفرنامه بارون دوبد» به ترجمه سلطان محمد نائيني جهانگرد روسي که هم زمان با ليرد در ميان بختياري‌ها بوده ‌است و «خاطرات سرتيپ هوتم شيندلر» صاحب منصب انگليسي ترجمه عليرضا بن محمدحسين بن کيخسرو بن فتحعلي¬شاه. نگارش «تاريخ بختياري» حدود هفت سال طول کشيد زيرا سردار اسعد براي معالجه چشم به اروپا سفر کرد و تأليف کتاب متوقف شد. در ۱۳۳۳ سلطان محمد نائيني به فرمان سردار اسعد کتاب را به پايان رساند.
زبان
مردم استان چهارمحال و بختياري به دو قسمت چهارمحالي-ها و بختياري‌ها تقسيم مي‌شوند. چهارمحالي‌ها عموما به زبان فارسي و ترکي و با لهجه خاص خودشان صحبت مي‌کنند و بختياري‌ها هم به زبان بختياري که گويشي از زبان پارسي است صحبت مي‌کنند. در ۵ شهرستان از ۷ شهرستان اين استان زبان بختياري رايج است که اين شهرستان‌ها عبارتند از اردل، کوهرنگ، فارسان، لردگان، کيار. در شهرستان‌هاي بروجن و شهرکرد زبان لهجه‌هاي محلي فارسي و ترکي رايج است. به طور خاص مردم شهرهاي شهرکرد، بروجن و فرخ‌شهر و برخي ديگر مناطق به زبان فارسي صحبت مي‌کنند مردم مناطق لردگان، اردل، کوهرنگ و فارسان به گويش بختياري تکلم مي‌کنند و گويش ترکي قشقايي برخي از روستاها و شهرها (شهرهاي بلداجي، سامان، بن، فرادنبه، جونقان و...)
جغرافيا
استان چهارمحال و بختياري از جمله مناطق کوهستاني فلات مرکزي ايران محسوب مي‌شود که در بخش مرکزي رشته کوه¬هاي زاگرس بين پيش¬کوه¬هاي داخلي و استان اصفهان واقع شده‌است. به علت جوان بودن دوره کوه‌زايي، دراين منطقه وجود بلايا و مخاطرات طبيعي بسياري چون سيل، زلزله و رانش زمين در اکثر نقاط آن مشاهده مي‌شود.
ارتفاعات
استان چهارمحال و بختياري داراي ۱۶ قله مرتفع با ارتفاع بيش از سه هزار و ۵۰۰ متر مربع مي‌باشد. اين کوه-ها از شمال غرب استان به جنوب شرق آن کشيده شده‌اند و هر چه از غرب استان به طرف شرق آن و استان اصفهان پيش رويم از ميزان ارتفاعات کاسته شده و در نهايت به دشت-هاي نسبتاً وسيع همچون دشت لار، فرادنبه، کيار و گندمان ختم مي‌شود. اين دشت¬ها در مجموع نزديک به ۲۴ درصد وسعت استان را شامل مي‌شوند و انباشته رسوبات در آن‌ها زمينه مساعدي براي کشاورزي بوجود آورده‌است. «زردکوه بختياري» دومين کوه بلند رشته کوه زاگرس (پس از کوه دنا) در اين استان قرار گرفته‌است.
آب¬ها
به علت ماهيت کوهستاني مرتفع، که در مسير بادهاي مرطوب سيستم‌هاي مديترانه‌اي قرار داشته و موجب صعود و تخليه بار اين سامانه‌ها مي‌گردد، اين استان داراي بارش نسبتاً مناسب است به حدي که اين منطقه با وجود داشتن تنها يک در صد از مساحت ايران، ده درصد از منابع آب کشور را در اختيار دارد. ريزش¬هاي جوي و برف و باران درکوه‌هاي اين استان منشاء معروفترين رودخانه‌هاي دايمي جنوب غربي و مرکزي ايران يعني کارون و زاينده¬رود هستند و آبخيزهاي اين دو رودخانه را به ترتيب ۱۳۸۰۰ و ۲۷۲۰ کيلومتر مربع شامل مي‌شود. در اين استان چشمه‌هاي مختلفي نيز وجود دارد که علاوه بر ايجاد جاذبه‌هاي گردشگري و زيبايي‌هاي طبيعي زمينه مناسبي را براي ايجاد کارخانه‌هاي آب معدني فراهم کرده‌است. برخي چشمه‌هاي بزرگ و معروف اين استان عبارتند از:
چشمه ديمه، چشمه کوهرنگ، چشمه برم، چشمه‌هاي مولا و سرداب، چشمه سياسرد
جنگل¬ها
جنگل¬هاي استان چهارمحال و بختياري در گروه جنگل¬هاي غرب و جنوب غرب کشور قرار مي‌گيرند. بخش زيادي از اين جنگل‌ها در پنج منطقه بازفت، اردل، لردگان، دوراهان و فلارد قرار گرفته‌اند. اين جنگل‌ها با مساحتي در حدود ۳۰۷ هزار هکتار به صورت نواري از کوه‌هاي بازفت در شهرستان کوهرنگ به سمت کوه‌هاي فلارد در شهرستان لردگان کشيده شده‌اند. پوشش عمده جنگلي اين مناطق، تقريبا ۹۸ درصد، بلوط غرب است.
تالاب چغاخور
تالاب بين‌المللي چغاخور حدود دو هزار و ۳۰۰ هکتار مساحت دارد و در دامنه ارتفاعات سه هزار و۸۳۰ متري'برآفتاب' و 'کلار' در نزديک شهر 'بلداجي' قرار دارد. فاصله تالاب تا مرکز چهارمحال و بختياري ۶۰ کيلومتر است و ويژگي منحصر به فرد اين تالاب، زيست نوعي ماهي به نام 'ماهي گورخري' است.
چشم‌انداز بديع و پرواز پرندگان مهاجر و بومي، اين تالاب را در رديف يکي از کانون¬هاي مهم جذب گردشگري کشور و چهارمحال بختياري قرار داده‌است.
چشمه ديمه
چشمه ديمه، سرچشمه اصلي زاينده¬رود قبل از ايجاد تونل‌هاي کوهرنگ، در ۱۰ کيلومتري 'چلگرد' و مجاور روستاي ديمه قرار دارد. آب اين چشمه از گواراترين آب-هاي جهان است و خواص درماني از قبيل جلوگيري از پوسيدگي دندان و درمان سنگ کليه دارد.
مناظر چشم¬گير و فضاسازي اطراف چشمه، اين مکان را در رديف زيباترين گردشگاه‌هاي شهرستان کوهرنگ قرار داده‌است. فاصله اين جاذبه گردشگري تا شهرکرد ۱۲۰ کيلومتر است.
چشمه کوهرنگ
چشمه کوهرنگ با دبي آب زياد از دامنه‌هاي 'زردکوه' سرچشمه مي‌گيرد و پس از گذر از پيچ و خم فراوان به درياچه سد کوهرنگ مي‌ريزد و از تونل اول کوهرنگ وارد زاينده¬رود مي‌شود. مناظر بسيار زيباي طبيعي اطراف چشمه و حضور عشاير در منطقه، زيبايي آن را دوچندان کرده ‌است.
چشمه کوهرنگ نيز تا شهرکرد ۱۲۰ کيلومتر فاصله دارد.
چشمه برم لردگان
چشمه 'برم' در شهر لردگان با شهرکرد ۱۵۰ کيلومتر فاصله دارد.
اين چشمه علاوه بر تامين آب کشاورزي، يکي از سرشاخه‌هاي کارون است و چشم‌انداز زيبايي را براي شهر لردگان بوجود آورده‌است. اطراف اين چشمه به صورت پارکي براي تفرج گردشگران است.
آبشار آتشگاه
اين آبشار در۱۹۰ کيلومتري شهرکرد و در۴۰ کيلومتري شهر لردگان در دره‌اي روح افزا به طول دو کيلومتر قرار دارد. مسير اين آبشار از محل چشمه تا اتصال به رودخانه'خرسان' را فضاي سرسبز و بي‌نظيري از انواع درختان و گياهان جنگلي فراگرفته و شيب زياد و پستي و بلندي‌هاي دره، آبشارهاي کوچک متعددي را در آن ايجاد کرده‌است.
پيوند عناصر زيباي طبيعي مانند دره، سبزه¬زار و اقليم مناسب، فضاي بسيار فرح¬بخشي را براي تفرج در اين مکان پديده آورده‌است.
آبشار دره عشق
آبشار'دره عشق' در منطقه 'مشايخ' شهرستان اردل در مجاورت روستاي 'دره عشق' در۱۱۰ کيلومتري شهرکرد واقع است. اين آبشار بيش از يکصد متر ارتفاع دارد و در کنار آن رود کارون جاري است.
اين آبشار در ترکيب با شاليزارهاي روستاهاي' دره عشق' و' دورک شاهپوري' فضاي شگفت انگيزي را به وجود آورده‌است.
پارک جنگلي پروز
اين پارک در منتهي‌اليه جنوب چهارمحال بختياري و در فاصله ۵۰ کيلومتري شهر لردگان قرار دارد. گردشگاه زيباي 'پروز' با طبيعت بهشتي خود در امتداد دره‌اي سبز قرار گرفته ‌است. فضاي دنج و خلوت، سايه¬سار درختان بلند و قد کشيده پارک، چشمه‌هاي زلال متعدد، شاليزارهاي پراکنده و درختان جنگلي اطراف، تصويري زيبا از طبيعت زيبا را جلوي چشم بيننده به نمايش مي¬گذارد.
اين پارک جنگلي فضاي مناسبي براي استراحت و گردش خانواده‌هاست.
گردشگاه سياسرد
'چشمه سياسرد'درپنج کيلومتري شهر بروجن و ۶۰ کيلومتري شهرکرد قرار دارد. هواي مطبوع و درختان زيبا و کهن¬سال اطراف اين چشمه مکاني بسيار زيبا براي تفرج و استراحت ساکنان اين شهر و گردشگران به وجود آورده‌است.
آبشار تونل کوهرنگ
اين آبشار از سرازير شدن آب تونل اول کوهرنگ به وجود آمده‌است. اين تونل به منظور انتقال آب چشمه کوهرنگ و ديگر چشمه‌ها به زاينده رود ايجاد شده‌است. تلاش براي انتقال اين آب به زمان¬هاي قديم برمي‌گردد. در زمان صفويان تلاش¬هايي براي ايجاد شکاف در کوه براي انتقال آب صورت گرفته ‌است که آثار آن هنوز وجود دارد.
آبشار اين تونل و فضاي زيباي اطراف آن مناظر مفرحي را براي مسافران و گردشگران ايجاد کرده ‌است. اين جاذبه گردشگري در تمام فصول سال و بدليل نزديکي به پيست اسکي'چلگرد' مورد بازديد گردشگران قرار مي‌گيرد.
غار سراب
'غار سراب' در ۵۶ کيلومتري جنوب غربي شهرکرد و هفت کيلومتري شهر 'باباحيدر' در مسير دره‌اي زيبا و در مجاورت روستاي'اميدآباد' قرار گرفته ‌است. اين غار شگفت انگيز دو دهانه دارد و بدليل وجود موانع طبيعي بيش از ۶۰۰ متر از آن قابل دسترسي نيست. از يکي از دهانه‌هاي غار، آبي خروشان و خنک بيرون مي‌آيد.
ارتفاع سقف غار در بعضي از نقاط به ۱۵ متر مي‌رسد. در دالان طويل غار قنديل‌هاي آهکي زيبا وجود دارد.
پير غار
در جنوب روستاي'ده چشمه' به فاصله شش کيلومتري فارسان و ۳۸ کيلومتري جنوب غربي شهرکرد گردشگاهي با صفا قرار دارد که به' پيرغار' شهرت يافته ‌است. بر روي قسمتي از تپه سنگي مشرف به اين گردشگاه سه کتيبه به خط نستعليق به دستور 'خسروخان' سردار ظفر بختياري حک شده ‌است. متن اين کتيبه‌ها مجملي از شرح لشکرکشي بختياريها به اصفهان و تهران و نقش سرداران بختياري در سرکوب استبداد صغير و سقوط محمدعلي شاه در واقعه مشروطيت است.
مجموعه عوامل گردشگاه از جمله کتيبه‌هاي ارزشمند تاريخي، چشمهٔ پر آب، سايه سار درختان، آبشار زيبا و بلند، کوه‌هاي اطراف و غار موجود در محل، روزانه پذيراي صدها گردشگر است.
1391/04/11 تاریخ به روزرسانی:
 
12
123
1234
اوقات شرعی
top
Powered by DorsaPortal